Η άγνωστη «ριβιέρα» της δυτικής Αττικής

Από τον Σκαραμαγκά και την Ελευσίνα, μέχρι την Κινέτα και τον Ισθμό, το φυσικό τοπίο κατακρεουργήθηκε χωρίς κανέναν ενδοιασμό

Από τη δεκαετία του 60 μέχρι σήμερα, όταν μιλάμε για αθηναϊκή ριβιέρα εννοούμε την ακτογραμμή από τον Πειραιά μέχρι το Σούνιο, που κάποτε γνώρισε μεγάλες δόξες με τον Αστέρα, τα μπουζούκια, το αεροδρόμιο τις πλαζ και σήμερα, κατάκοπη πια ελπίζει σε μια αναγέννηση μιας και η βιτρίνα της δεν έχει ακόμα σπάσει. Υπάρχει όμως και μια ακόμα ακτογραμμή που κάποτε ήταν πολύ πιο όμορφη, μια «ριβιέρα» που καταστράφηκε και  από νωρίς. Από τον Σκαραμαγκά και την Ελευσίνα, μέχρι την Κινέτα και τον Ισθμό, το φυσικό τοπίο κατακρεουργήθηκε χωρίς κανέναν ενδοιασμό, τσιμεντώθηκε χωρίς κανείς να πει κουβέντα, θυσιάστηκε για την οικονομική ανάπτυξη που ήρθε και αποχώρησε εσπευσμένα, γεμάτη απογοήτευση.

λουτροπυργος

babywatch

Η Αττική άλλωστε από παλιά έχει χωριστεί σε δυο κόσμους: ο ένας έχει το δικαίωμα στην αναψυχή και τη διασκέδαση και ο άλλος οφείλει να πουλήσει ακόμα και τον αέρα που αναπνέει… Μικρογραφία της κοινωνίας μας δηλαδή, έτσι λειτουργεί το σύστημα στην Ελλάδα. Το παράξενο στη συγκεκριμένη ιστορία είναι πως παρά τη μεγαλειώδη μόλυνση, τους τόνους αποβλήτων και χημικών, τις πυρκαγιές και τα φουγάρα ο τόπος αυτός διατηρεί ακόμα την ομορφιά του. Ακολουθήσαμε τη διαδρομή κατά μήκος της παλαιάς Εθνικής Οδού και το τοπίο παρά την καταστροφή παραμένει ακόμα και σήμερα μαγευτικό. Πόσες δυνάμεις να έχει ακόμα η φύση όμως;

DSCN9547

DSCN9558

Οι μολυσμένες πλαζ μεταναστών και προσφύγων

Πρώτη στάση Σκαραμαγκάς. Κάποτε, τη δεκαετία του 50 και του 60 οι οικογένειες ξεκινούσαν από το Αιγάλεω, το Περιστέρι, το Πέραμα και έρχονταν εδώ με το λεωφορείο για τα μπάνια τους. Οι παρέες γέμιζαν την ακτή μπροστά από τη λίμνη Κουμουνδούρου. Οι παλαιότεροι διηγούνται τις εποχές εκείνες της νιότης τους με ιδιαίτερη νοσταλγία. Η θάλασσα ήταν πεντακάθαρη, η παραλία είχε βότσαλα, περνούσαν όμορφα οι παρέες εδώ τα μεσημέρια της Κυριακής. Και ύστερα ήρθαν τα ναυπηγεία και τα διυλιστήρια.

σκαραμαγκάς3

Ο «πεζόδρομος» της δυτικής αθηναϊκής ριβιέρας

Θα μου πεις κάπου έπρεπε να γίνουν. Ναι αλλά γιατί τόσο κοντά σε κατοικημένη πόλη; Έστω και έτσι, την περίοδο που ιδρύθηκαν λειτουργούσαν με σεβασμό στο αστικό περιβάλλον. Στην πορεία όμως, κατά την εξέλιξή τους, δεν υπήρξε ποτέ καμία κυβέρνηση που να ενδιαφέρθηκε ουσιαστικά για τον τόπο και κυρίως τους κατοίκους. Για την περίοδο της Χούντας, δε το συζητάμε καν.

σκαραμαγκάς

Σήμερα, η οικολογική καταστροφή μοιάζει ανεπανόρθωτη. Τα επίπεδα της μόλυνσης δεν επιτρέπουν το κολύμπι εδώ που γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνο για την υγεία και όμως… κάποιοι κολυμπούν. Γυναίκες με μαντίλες στέκονται στα βραχάκια, νέοι και μικρά παιδιά πλατσουρίζουν. Το Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων βρίσκεται σχεδόν δίπλα, μα αλήθεια, δεν είπε κανείς σε αυτούς τους ανθρώπους τι συμβαίνει εδώ;

σκαραμαγκάς2

Η πλαζ των προσφύγων και όχι μόνο… 

Πολλοί δε μετανάστες φτάνουν εδώ με το λεωφορείο από την Ομόνοια άλλοι για βόλτα άλλοι για κολύμπι. Μισή ευθύνη του κράτους, μισή δική τους. Όπως και των Ελλήνων. Απορίας άξιον πως αποφασίζουν κάτοικοι της Ελευσίνας να κολυμπήσουν στη μικρή παραλία της;

σταση

Περιμένοντας το λεωφορείο για Αθήνα

καραβια

wa

Λουόμενοι στην… Ελευσίνα

Η ιερή και πολύπαθη Ελευσίνα

Είναι γοητευτική πόλη, επαρχιακή, με πολύ θετική ενέργεια. Και όμως κάθε φορά που την επισκέπτεται κανείς δε μπορεί παρά να σκεφτεί… «κρίμα». Κρίμα που το τοπίο της σπιλώθηκε, κρίμα που φύτρωσαν φουγάρα δίπλα στα αρχαία και στους ιερούς τόπους της. Κρίμα που η θάλασσα βρωμάει, που τα εργοστάσια έκλεισαν και εγκαταλείφθηκαν για να ασχημαίνουν ως βιομηχανικά ερείπια τον τόπο. Κρίμα που δεν υπάρχει κανένας σεβασμός στον πολιτισμό της, την ιστορία ακόμα και την αισθητική.

ελευσινα8

20180517_135753

Ανδριάντας του Αυτοκράτορα Τιβέριου, στο μουσείο της πόλης

ελευσινα9

Τη λένε πολιτιστική πρωτεύουσα Ευρώπης αλλά κανείς δεν το εννοεί. Και άλλο διυλιστήριο και άλλο ναυπηγείο και ένα νεκροταφείο πλοίων στο βυθό. «Όσα συνέβαιναν τις νύχτες στο ναό παραμένουν μέχρι σήμερα μυστήριο. Όσοι βρίσκονταν εκεί δεν μπορούσαν να αποκαλύψουν τίποτα. Ο ίδιος τόπος λέγεται μέχρι σήμερα Ελευσίνα και συνεχίζει να είναι γεμάτος μυστικά. Μυστικά που κρύβονται στα βάθη της θάλασσας».

ελεθσινα

«Πλοία βυθισμένα, ξεχασμένα… υπάρχουν τόσα πολλά παρατημένα ναυάγια που θα έπρεπε να φωτίζονται με μικρούς φάρους, για να μην προσκρούσουν διερχόμενα πλοία» έγραψε κάποτε η Γερμανίδα δημοσιογράφος Süddeutsche Zeitung σε ρεπορτάζ που πραγματοποίησε στην περιοχή. Και όχι άδικα…

θαλασσα

Παρόλα αυτά η περιοχή έχει μια γραφικότητα πολύ αυθεντική και αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που την κάνει να ξεχωρίζει. Καντίνες, εκκλησάκια, μικρά ουζερί, πάγκοι με ψαρικά, καφετέριες κάνουν τη ζωή εδώ να είναι πιο όμορφη.

56232438_1750408231771075_2694907990430973952_n

55738269_801415796858299_1581656422972653568_n

Λουτρόπυργος, το ξεχασμένο θέρετρο των Αθηναίων, τη δεκαετία του 60

Ο Λουτρόπυργος είναι ένα μικρό παραθαλάσσιο χωριό, συνοικία της Νέας Περάμου. Κάποτε υπήρξε τόπος παραθερισμού, οι Αθηναίοι της δεκαετίας του 60 έσπευδαν εδώ για να απολαύσουν τα καλοκαίρια τους και κάποιοι έχτιζαν εξοχικά. Έκτοτε ο ελλιμενισμός δεξαμενόπλοιων και η πρωτοφανής μόλυνση του κόλπου εξ’ αιτίας αστικών και βιομηχανικών λυμάτων οδήγησαν στη σταδιακή παρακμή του και τη δεκαετία του 90 ο τόπος είχε ήδη «αχρηστευθεί».

λουτροπυργος3

λουτροπιργος

Η φύση εδώ αντιστέκεται όσο μπορεί, τα πεύκα και οι ψηλοί ευκάλυπτοι σε ξεγελάνε με την ομορφιά τους και νομίζεις πως βρίσκεσαι σε ένα μικρό νησί. Η παραλία είναι όμορφη, αν όμως πλησιάσεις κοντά θα διαπιστώσεις πως είναι γεμάτη σκουπίδια και τα νερά της δεν είναι διαυγή. Οι ντόπιοι κάνουν μπάνιο εδώ, όμως δε συγκαταλέγεται στη λίστα με τις ασφαλείς θάλασσες της Αττικής.

λουτροπυργος2

θαλασσα2

Με μια κοντινή ματιά εύκολα διαπιστώνει κανείς πως τα νερά δεν είναι καθαρά

Ο τόπος μοιάζει να είναι εγκαταλελλειμένος, παλιά ξενοδοχεία της δεκαετίας του 60 και του που άλλα παραδόξως λειτουργούν ακόμα και σήμερα και φιλοξενούν επισκέπτες άλλα έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου και μοιάζουν σα στοιχειωμένα. Διαφορετική αισθητική άλλων εποχών με πολλά κιτς στοιχεία που προστέθηκαν την αμαρτωλή δεκαετία του 80.

λουτροπυργος4

ξενοδοχειο

Με θέα στη Σαλαμίνα, τα ήσυχα νερά του κλειστού κόλπου, είκοσι λεπτά σχεδόν από το κέντρο της Αθήνας, θα μπορούσαν να αποτελούν όχι μόνο «ριβιέρα» αλλά εξωτικό προορισμό. Πολλές φορές μιλάμε για τον τουρισμό της πρωτεύουσας και αγνοούμε όλα εκείνα που θα μπορούσαν να την κάνουν αληθινό παράδεισο και πραγματικό πόλο έλξης των ξένων τουριστών. Και όμως, στα νερά του Λουτρόπυργου, βρίσκεται ημιβυθισμένο χρόνια τώρα ένα κρουαζερόπλοιο για να μας θυμίζει με τη σκουριά του την αδιαφορία της πολιτείας.

σαλαμινα

Σαλαμίνα 

ξενοδοχείο23

Το Νεράκι και τα «φρούτα της θάλασσας»

Οι περισσότερες περιοχές της Περάμου είναι μοναχικές και ήσυχες, σε αφήνουν να ξεχάσεις τη βοή της πόλης και τις έγνοιες και να ηρεμήσεις. Έτσι ακριβώς είναι και ο οικισμός Νεράκι.

νερακι3

 

νερακι4

Το νέφος της Αθήνας στο βάθος είναι εμφανές 

Εδώ, βρίσκονται οι περισσότερες ταβέρνες της περιοχής που διαφημίζουν περίτρανα τα θαλασσινά τους και ο κόσμος συγκεντρώνεται για να τα δοκιμάσει. Χειμώνα καλοκαίρι, τα υπαίθρια μικρά ψαράδικα πουλάνε τα «φρούτα» της θάλασσας, μύδια στρείδια και άλλα οστρακοειδή. Όσοι ψαράδες μένουν εδώ έχουν δουλειά όλο το χρόνο, αράζουν τις βάρκες τους μπροστά από τα καταστήματά τους στην αγορά του δρόμου.

οστρακα

νεράκι

Η βλάστηση στην ακτή πλούσια και όμως η θάλασσα είναι από τις πιο βρώμικες που έχουμε δει. Σκουπίδια παντού στην ακτή, κρίμα να μην ενδιαφέρεται κανείς να την καθαρίσει έστω, για τα μάτια του κόσμου που έρχεται εδώ. Η οικιστική δόμηση παράξενη σπίτια και εξοχικά που φαίνονται φροντισμένα, παλιές και ίσως κάποτε ένδοξες μικρές βίλες πλάι στο κύμα και πολύ ελενίτ, κάτω από την νέα εθνική οδό που κοιτάζει το χωριό αφ΄υψηλού.

νερακι3

νερακι παραλία

Όσο απομακρυνόμαστε από την Αθήνα το τοπίο ανασαίνει όλο και περισσότερο και εμείς το ίδιο. Στη ριβιέρα της δυτικής Αττικής, η Κινέτα και οι Άγιοι Θεόδωροι έχουν προνομιούχο θέση μιας και τα νερά της θάλασσας σε αυτά τα μέρη είναι πιο καθαρά και το κολύμπι στα περισσότερα σημεία τους είναι άφοβο.

Η κατακαμμένη Κινέτα και οι θορυβώδεις Άγιοι Θεόδωροι

70505343_454627661799180_9111842439236157440_n-1

Βλέποντας έναν Ιάπωνα να παίζει με το παιδί του σε ένα ξενοδοχείο στην Κινέτα αναρωτήθηκα ποιοι κάνουν διακοπές στην περιοχή. Φθηνός προορισμός, πολύ κοντά στην Αθήνα, δεν είναι και άσχημη ιδέα για κάποιους κατοίκους ή επισκέπτες της πρωτεύουσας που θέλουν μια απόδραση κοντινή. Πολλοί διατηρούν ακόμα τα εξοχικά τους στην περιοχή αλλά είναι και αρκετοί τουρίστες από τα Βαλκάνια και όχι μόνο που την επιλέγουν.

Η Κινέτα έχει τη μεγαλύτερη παραλία του Σαρωνικού κόλπου πράγμα που την έκανε ιδιαίτερα δημοφιλή ως τουριστικό θέρετρο τη δεκαετία του 60. Η περιοχή συγκέντρωνε ακόμα και δημοφιλείς καλλιτέχνες ενώ διάσημη ήταν και η βίλα της ηθοποιού Ζωζώς Σαπουτζάκη. Από τη δεκαετία του 1980 και μετά αυξήθηκαν και οι μόνιμοι κάτοικοι του οικισμού, μιας και το τοπίο φαινόταν ιδανικό για μια ήρεμη ζωή μέσα στη φύση.

70450846_2131168073656600_8462299889223598080_n.jpg

Ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις που φέρουν μια αίγλη παλαιάς εποχής αλλά σήμερα μοιάζουν ξεπερασμένες, εξοχικά και πολυκατοικίες με διακόσμηση που θυμίζει βιντεοταινία, πάπιες και πορτοκαλί τέντες και μικρομάγαζα για φαγητό ή καφέ, όλα μαζί σήμερα συνθέτουν ένα λίγο… λούμπεν σκηνικό (με την καλή έννοια).

70149361_2158249827806623_6345998777534382080_n.jpg

71103688_384972935775975_7688617365424046080_n.jpg

Η περιοχή είναι ακόμα γεμάτη από στάχτη. Καμιά φορά τρομάζεις βλέποντας το τοπίο που κάποτε ήταν γεμάτο από πεύκα, τώρα να μοιάζει με μαύρο κυκλαδίτικο νησί. Αποκαΐδια παντού, από το βουνό που ορθώνεται πάνω από την εθνική οδό, έως την παραλία. Σπίτια κατεστραμμένα, σε κάποιες περιπτώσεις μπορείς να δεις μονάχα τα θεμέλιά τους να έχουν απομείνει. Παρόλα αυτά χαρά: στην πλαζ φωνές, πλατσουρίσματα γέλια και όλα τα καλά της παραλίας.

69882451_2333292030053392_5832659213960085504_n

70462455_2384466865159662_4476249765255839744_n.jpg

70075468_2755941074440704_4895435468084084736_n.jpg

Το χειμώνα τα πράγματα είναι σαφώς πιο μοναχικά και πιο επικίνδυνα λόγω της διάβρωσης που έχει υποστεί το έδαφος και την αδυναμία του βουνού να συγκρατήσει τα νερά των βροχών.

70523484_910761445970674_6980268896288768000_n (1).jpg

Οι Άγιοι Θεόδωροι από την άλλη μεριά είναι νεότερος οικισμός που μαζεύει περισσότερη νεολαία. Και εδώ η ακτογραμμή είναι πολύ μεγάλη αλλά δεν είναι καθαρή σε όλη την έκτασή της. Οι εγκαταστάσεις που αγκαλιάζουν την παραλία, θα μπορούσαν  να είναι πραγματικά χρηστικές εάν δεν είχαν εγκαταλειφθεί στη μοίρα τους. Σπασμένες τουαλέτες, μικρά ιατρεία, κυλικεία, όλα είναι κλειστά και παρατημένα.

theodoroi

Άγιοι Θεόδωροι- παραλία 

Η ιδιωτική πρωτοβουλία μοιάζει να είναι πιο δραστήρια και έτσι, μεγάλα μπαρ έχουν ανοίξει στην περιοχή αλλά κάνουν μεγάλη φασαρία και πολλές φορές είναι … ενοχλητικά. Τον Αύγουστο παρατηρείται μεγάλη κοσμοσυρροή, εάν κάποιος θελήσει να κάνει μπάνιο ή εκδρομή στην πόλη είναι προτιμότερο να προτιμήσει τον Ιούλιο ή το Σεπτέμβριο όπου όλα είναι πιο ήσυχα. 

παραλία

theodoroi3

Σε όλα τα μέρη που επισκεφτήκαμε, αντιληφθήκαμε πως η γη της δυτικής Αττικής είναι από τους πιο όμορφους τόπους της Ελλάδας που όμως αφέθηκε στην μοίρα της. Νιώσαμε μια μελαγχολία που φέρνει η αίσθηση μιας παλιάς ένδοξης εποχής που μάλλον δε θα επιστρέψει ποτέ. Και θαυμάσαμε τη δύναμη της φύσης που δεν παραδίδει όσο εύκολα νομίζαμε τα όπλα. Η ιστορία της ριβιέρας της δυτικής Αττικής θα μπορούσε να είναι μυθιστόρημα του Μενέλαου Λουντέμη, θυμίζει πολύ την «Πικρή θάλασσα» όπου οι κάτοικοι ενός μικρού χωριού δίνουν μάχη για να σώσουν την πολύτιμή τους θάλασσα από τα νύχια των εργολάβων…

Ρεπορτάζ- Φωτογραφίες: Γιώργος Κολέτσος

donate: Κάνε μια δωρεά στο blog paypal.me/kogior

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: