Aφιέρωμα στο graffity: «Τίποτε το ταπεινόν ή το αναξιοπρεπές δεν έχουν κατ’ εμέ τα κομματάκια αυτά»

O άνθρωπος είχε πάντα την ανάγκη να αφήνει “το σημάδι” του, να βλέπει τον κόσμο και να τον αναπαριστά, αποτυπώνοντας συναισθήματα όπως η οργή, η χαρά, η αγάπη, ο έρωτας. Από τις μορφές των Αιγυπτίων, τα σκαλίσματα των Μάγια μέχρι τα graffity των σύγχρονων μεγαλουπόλεων, ο τοίχος παραμένει ως καμβάς της ανθρώπινης ψυχής. Όσο και αν προσπαθεί η κοινωνία να κρύψει τις μπογιές της, δεν έχει καταφέρει και μάλλον, δε θα καταφέρει να σβήσει την ανάγκη αυτή. Και η προσπάθεια να σβηστούν μουτζούρες, υπογραφές και χρώματα στην Πατησίων ξεκινήσαμε ένα μικρό ταξίδι στην ιστορία του graffity και του street art. Και όχι δε θα κάνουμε αφιέρωμα στον ωραίο Banksy.

graffity1

Η τέχνη του graffity σχηματοποιείται στις αρχές της δεκαετίας του `60 στην θρησκευτικά, φυλετικά, ταξικά διαστρωματωμένη και πάντα διχασμένη Νέα Υόρκη, όπου οι υπόγειοι σταθμοί και τα βαγόνια του μετρό γεμίζουν με παράξενες συνθέσεις ηρώων, συμβόλων και επιγραφών.Μέσα στη Μητρόπολη που λειτουργούσε ως χωνευτήρι πολιτισμών και διαφορετικών κουλτούρων ο άνθρωπος νιώθει την ανάγκη να δηλώσει: “είμαι και εγώ εδώ και είμαι μοναδικός, όπως όλοι”. Τα αποκλεισμένα από την μόρφωση και τα προνόμια του δυτικού πολιτισμού παιδιά των γκέτο ανακαλύπτουν μια διέξοδο και δίνουν το δικό τους -πρώτα από όλα υπαρξιακό- αγώνα.

DSCN7559

graffity6

Οι γκαλερί που σήμερα φιλοξενούν τα έργα του δρόμου και αναγνωρίζουν την αξία τους κάποτε ήταν κλειστές στους δημιουργούς τους, τα παιδιά του graffity δεν μπορούσαν καν να έχουν πρόσβαση σε αυτές ούτε καν ως θεατές. Από την αρχή η τέχνη του graffity ταυτίστηκε με το “περιθώριο” με την “παρανομία”. Ίσως η ταμπέλα του απαγορευμένου βοήθησε αυτή την λαϊκή έκφραση να λάβει παγκόσμια διάσταση και να εξαπλωθεί στα πέρατα του κόσμου. Όπως και να έχει βοήθησε τον άνθρωπο της βιομηχανικής κοινωνίας να σπάσει τα δεσμά του, να βγει από το διαμέρισμά του και να φωνάξει για όλα εκείνα που τον απασχολούν ή τον βασανίζουν.

Δεν είναι τυχαίο το ότι το graffity γνώρισε μεγάλη άνθιση στις περιόδους οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, όπως τη δεκαετία του 70 στην Αμερική ή στο Λονδίνο της Θάτσερ. Ακόμα και στην Ελλάδα, κατά την περίοδο της οικονομικής κατάρρευσης η πόλη της Αθήνας και όχι μόνο γέμισε με υπέροχα έργα που απεικόνιζαν το συναισθηματικό φορτίο των κατοίκων της. Η τέχνη λένε είναι το αντίδοτο στην προσωπική και συλλογική κατάθλιψη, μια διέξοδος στην απελπισία και τον καημό. Είναι το ενδιάμεσο βασίλειο της πραγματικότητας που απαγορεύει την επιθυμία και της φαντασίας μας που την πραγματοποιεί όπως τονίζει ο Φρόυντ.

DSCN8342

DSCN4845

Τι είναι όμως ακριβώς το graffity; Στην παγκόσμια έκφρασή του έχουμε τα bombs που είναι τα παράνομα γράμματα , τα characters που είναι τα πρόσωπα ,τα tags που είναι οι υπογραφές, τα throw- ups που είναι κάτι σαν πολύ γρήγορα γράμματα, πολύ γρήγορα bombs, το stencil… Υπάρχουν και τα legals που οι καλλιτέχνες τα δουλεύουν για περισσότερο χρονικό διάστημα.

DSCN1541

 

Η Εξέλιξη του graffity είναι το street art. Η τεχνική εδώ διαφέρει, δε χρησιμοποιείται πια μονάχα το αεροσόλ στη ζωγραφική αλλά και άλλα υλικά όπως τα ακρυλικά χρώματα. Οι street artists δεν δημιουργούν πια μονάχα τις νύχτες, ζωγραφίζουν ακόμα και τη μέρα με περισσότερη “νομιμότητα”. Τα έργα τους μπορεί να βρεθούν ακόμα και σε γκαλερί, επί πληρωμή ενώ ο ψηφιακός κόσμος προσθέτει ολοένα και περισσότερα στοιχεία στη δημιουργία.

Τέχνη αντιδραστική που συχνά εμφανίζεται να “απειλεί” το καθεστώς εξουσίας αλλά όχι καθαρά πολιτική. Τα πολιτικά συνθήματα δεν συγκαταλέγονται στα έργα τέχνης του δρόμου διότι σε αυτή το μήνυμα μεταδίδεται πάντα με αισθητική, όποια και αν είναι αυτή.

DSCN8345

graff

Λέγεται ότι ο Πικάσο έκανε κάποτε γκραφίτι και πως αυτά είναι ξεχασμένα σε γωνιές του Παρισιού… Φανταστείτε, στην πόλη που επιχείρησε κάποτε να τα εξαφανίσει, να τα σβήσει όλα! Το graffity δεν έχει σταματήσει να δέχεται την κριτική “περί βανδαλισμού”… Ναι, η παθογένεια υπάρχει και αυτό έχει να κάνει με την κουλτούρα των δημιουργών. Βανδαλισμός είναι ας πούμε να “καταστρέφεις” ένα άλλο έργο τέχνης, ένα νεοκλασσικό ή ένα αρχαίο μνημείο, να μη σέβεσαι το ίδιο το μεγαλείο της τέχνης της.

DSCN8340

Κάποτε ένας κριτικός τέχνης έλεγε πως όσο πιο γκρίζος είναι ένας τοίχος τόσο πιο ελκυστικός γίνεται για έναν γκραφιτά. Η τυποποίηση της σύγχρονης αρχιτεκτονικής του αστικού τοπίου σε τόσο μεγάλο βαθμό ώστε τα κτίρια να μην έχουν καμία αισθητική και καλλιτεχνική αξία ίσως είναι μεγάλος πειρασμός για… μεταμόρφωση. Kαι το τι είναι αισθητικά ωραίο και τι όχι είναι πάντα σχετικό. Και ποιος είπε ότι η τέχνη οφείλει να είναι όμορφη;

Αν ζούσε σήμερα ο Καβάφης θα αρεσκόταν στο graffity θα το έβρισκε μάλλον γοητευτικό, σαν μια διαμαρτυρία θλιβερή… 

Από υαλί χρωματιστό- 1925 

Πολύ με συγκινεί μια λεπτομέρειαστην στέψιν, εν Βλαχέρναις, του Ιωάννη Καντακουζηνούκαι της Ειρήνης Ανδρονίκου Ασάν.

Όπως δεν είχαν παρά λίγους πολυτίμους λίθους (του ταλαιπώρου κράτους μας ήταν μεγάλ’ η πτώχεια)φόρεσαν τεχνητούς.

Ένα σωρό κομμάτια από υαλί,κόκκινα, πράσινα ή γαλάζια. Τίποτε το ταπεινόν ή το αναξιοπρεπές δεν έχουν κατ’ εμέ τα κομματάκια αυτά από υαλί χρωματιστό.

Μοιάζουνε τουναντίον σαν μια διαμαρτυρία θλιβερή κατά της άδικης κακομοιριάς των στεφομένων. Είναι τα σύμβολα του τί ήρμοζε να έχουν,του τί εξάπαντος ήταν ορθόν να έχουν στην στέψι των ένας Κυρ Ιωάννης Καντακουζηνός,μια Κυρία Ειρήνη Ανδρονίκου Ασάν.

donate: Κάνε μια δωρεά στο blog paypal.me/kogior

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: