OCD- Ιδεοψυχαναστική διαταραχή: Πώς εκδηλώνεται και πώς αντιμετωπίζεται

Τι είναι η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή;

H ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή/ΙΨΔ (Obsessive Compulsive Disorder/OCD) έχει σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή ενός ατόμου. Η εν λόγω διαταραχή χαρακτηρίζεται από σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες που εισβάλλουν κατά τρόπο επίμονο, στερεότυπο και επαναλαμβανόμενο στη συνείδηση του ατόμου και του προκαλούν έντονο άγχος και δυσφορία (ιδεοληψίες).

-Ποιες είναι οι συνηθέστεροι ψυχαναγκασμοί;  

Οι συνηθέστερες ιδεοληψίες ή αλλιώς  ψυχαναγκασμοί  που εμφανίζονται σε ένα άτομο αφορούν επαναλαμβανόμενες σκέψεις αμφιβολίας  π.χ. αν κλείδωσε το αμάξι, αν έκλεισε το θερμοσίφωνα, σκέψεις μόλυνσης, π.χ. μήπως μολυνθεί ακουμπώντας το καλάθι των απορριμμάτων ή κάνοντας μια χειραψία, σκέψεις τάξης/τακτοποίησης, π.χ. τα βιβλία να είναι συμμετρικά τακτοποιημένα, παρορμήσεις επιθετικότητας, π.χ. μήπως τραυματίσει ή σκοτώσει ένα συγγενή του και σεξουαλικές εικόνες/φαντασιώσεις, π.χ. συνουσίες γονέων, πορνογραφικές εικόνες.

Επιπροσθέτως, οι καταναγκασμοί μπορούν να αφορούν επανάληψη λέξεων, σιωπηλές επαναλαμβανόμενες προσευχές ή και μέτρημα. Στην τελευταία περίπτωση το άτομο νιώθει έντονα την ανάγκη να μετράει γράμματα, λέξεις, τα πλακάκια στο πεζοδρόμιο κ.λπ.

-Πώς συμπεριφέρεται ένα ψυχαναγκαστικό άτομο; Ο ψυχαναγκασμός σχετίζεται με το άγχος;

Το άτομο προσπαθεί να αγνοήσει ή να καταστείλει τους ψυχαναγκασμούς ή ακόμα και να τους εξουδετερώσει με κάποια άλλη σκέψη ή πράξη (καταναγκασμοί). Οι καταναγκασμοί είναι πράξεις/συμπεριφορές οι οποίες επαναλαμβάνονται  και λειτουργούν ως παράγοντες μείωσης του άγχους.

Το άτομο, παρόλο που αναγνωρίζει ότι ο φόβος του είναι υπερβολικός ή παράλογος, νιώθει αναγκασμένο να  εκτελέσει τις πράξεις προκειμένου να προλάβει κάτι ¨κακό¨, κάτι που φοβάται ότι θα συμβεί. Με την πάροδο όμως του χρόνου η αντίσταση του ατόμου για την εκδήλωση των συμπεριφορών αυτών κάμπτεται.

-Ποια σημάδια δηλώνουν ότι το πρόβλημα είναι σοβαρό;

Οι καταναγκασμοί πραγματοποιούνται με αυστηρά καθορισμένη ακολουθία και σε αρκετές περιπτώσεις έχουν ένα συγκεκριμένο αριθμό επαναλήψεων. Επιπροσθέτως, είναι σύνηθες φαινόμενο το άτομο να αφιερώνει σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητάς του στην πραγματοποίηση των καταναγκασμών (περισσότερο από 1 ώρα την ημέρα) ενώ δεν πρέπει να αποκλείεται και η πιθανότητα οι καταναγκασμοί να οδηγήσουν το άτομο σε κατάχρηση αλκοόλ ή αγχολυτικών. Κατά συνέπεια, οι καταναγκασμοί, ανάλογα με τη σοβαρότητά τους, φαίνεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο σε διάφορους τομείς της λειτουργικότητας του ατόμου όπως τον κοινωνικό, τον επαγγελματικό.

Η Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή δεν είναι σπάνιο ψυχιατρικό φαινόμενο. Η συχνότητα εμφάνισης της στο γενικό πληθυσμό είναι 2-3% και είναι το ίδιο συχνή σε άντρες και σε γυναίκες. Συνήθως, ξεκινάει στην εφηβεία ή νωρίς στην ενήλικη ζωή, χωρίς όμως να αποκλείεται και η περίπτωση της έναρξης κατά την παιδική ηλικία. Επιπλέον, η διαταραχή ξεκινάει βαθμιαία και στο μεγαλύτερο αριθμό των ασθενών παρουσιάζει παρατεταμένης διάρκειας εξάρσεις και παροδικές υφέσεις.

-Αντιμετωπίζεται εύκολα η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή;

Η διάγνωση της διαταραχής γίνεται  πάντα από κάποιον ειδικό. Αν και στο παρελθόν η θεραπεία της  ήταν δύσκολη υπόθεση, σήμερα κυριαρχεί μεγαλύτερη αισιοδοξία για την αντιμετώπισή της. Αρκετοί ασθενείς με την πάροδο του χρόνου εμφανίζουν βελτιωμένη συμπτωματολογία και μαθαίνουν να διαχειρίζονται καλύτερα την κατάσταση. Πέραν της λήψης συγκεκριμένων φαρμάκων, η ψυχοθεραπεία και ιδίως η συμπεριφορική θεραπεία μέσω της εκπαίδευσης του ασθενή σε διάφορες τεχνικές ( π.χ. έκθεση και παρεμπόδιση αντίδρασης, σταμάτημα της σκέψης κ.λπ.)  φαίνεται να έχει θετική επίδραση.

.      *  Waite P. Williams T. (2009). Obsessive Compulsive Disorder. Routledge.

donate: Κάνε μια δωρεά αν σου αρέσει το blog μας εδώ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: