Ρεπορτάζ: Πώς γίνεται το μάζεμα των ελιών και πώς βγαίνει το λάδι

To ελαιόλαδο έχει χαρακτηριστεί ως το εθνικό προϊόν της Ελλάδος και όχι άδικα μιας και η χώρα μας είναι η τρίτη χώρα στην παγκόσμια κατάταξη παραγωγής του. Πρώτη είναι η Ισπανία και ακολουθεί η Ιταλία ενώ όλο και περισσότερες χώρες μπαίνουν στο εμπόριο του «υγρού θησαυρού» όπως πολλοί το αποκαλούν. Μεγαλύτερη σημασία όμως από τους αριθμούς και τον «πρωταθλητισμό» έχουν οι άνθρωποι που το παράγουν αλλά και η διαδικασία που ακολουθούν.

Ρεπορτάζ Γιώργος Κολέτσος 

Τα πράγματα συνεχώς αλλάζουν, νέα μηχανήματα έρχονται διαρκώς να προσφέρουν βοήθεια σε μια πολύ κοπιαστική εργασία που ξεκινά από νωρίς το πρωί και διαρκεί μέχρι το απόγευμα, λίγο πριν νυχτώσει. Η συγκομιδή ξεκινά τους τελευταίους μήνες του φθινοπώρου, και διαρκεί μέχρι και τον Ιανουάριο, ο αγρότης πρέπει να υπολογίσει όλους τους καιρικούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την παραγωγή, για παράδειγμα ένας πάγος ή και το χαλάζι μπορεί να την καταστρέψουν οπότε πρέπει να προλάβει και να έχει μαζέψει έγκαιρα τις ελιές.

78165914_986095368432912_9009830665239134208_n

78498432_444483342916618_2537302730985177088_n.jpg

Το κίτρινο-πράσινο χρώμα είναι δείκτης ότι οι ελιές είναι έτοιμες για μάζεμα. «Όταν οι ελιές δεν πέφτουν με ευκολία σημαίνει ότι είναι ακόμα άγουρες» μας είπε ο Γιάννης από την Μεσσηνία κατά τη διάρκεια του μικρού μας οδοιπορικού. «Οι άγουρες ελιές συνήθως δίνουν μικρότερη ποσότητα ελαιολάδου αλλά το λάδι που παράγεται είναι συνήθως πολύ καλής ποιότητας» μας εξήγησε.

78498432_444483342916618_2537302730985177088_n (1)

Η Μεσσηνία είναι ο νομός με τα περισσότερα ελαιόδεντρα στην Ελλάδα και σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας έχει 13, 5 εκατομμύρια δέντρα. Ακολουθεί ο νομός Ηρακλείου 13,3 εκατομμύρια ελαιόδεντρα και η Λακωνία  με 10,9 εκατομμύρια. Όπως διαπιστώσαμε στα περιβόλια εργάζονται πολλοί οικονομικοί μετανάστες από την Αλβανία και άλλα Βαλκανικά κράτη. Τα μεροκάματα ποικίλουν και μπορεί να φτάνουν και τα 40 ευρώ. Οι Έλληνες όμως, τα τελευταία χρόνια φαίνεται να ανακαλύπτουν ξανά την αξία της γεωργικής εργασίας και αφοσιώνονται και πάλι όπως και παλαιότερα στην παραγωγή. Σύμφωνα με τα στοιχεία από το Διεθνές Γραφείο Ελαιοκομίας, περίπου 3.000 με 4.000 άτομα στρέφονται κάθε χρόνο στην ελαιοκομία. Είναι και νέοι άνθρωποι που θέλουν να εφαρμόσουν καινούργιες τεχνολογίες και να εκσυγχρονίσουν τους όρους της παραγωγής.

77249276_438197076878864_7799520670911561728_n.jpg

79777778_3090301647664971_6732468374439198720_n

Το κλάδεμα της ελιάς και η συγκομιδή…

Είναι μια πολύ κοπιαστική διαδικασία. Ένας αγρότης κόβει τις μεγάλες κλάρες ανεβαίνοντας πάνω στο δέντρο. Οι υπόλοιποι δέρνουν κυριολεκτικά τα κλαριά με ειδικά εργαλεία τις «δέμπλες» προκειμένου να πέσει ο καρπός στο δίχτυ. Οι αγρότες χτυπούν επίσης και τα φύλλα επάνω στο δέντρο, για τη συγκομιδή. Αυτός είναι ο παραδοσιακός τρόπος μαζέματος.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Πλέον όμως στη διαδικασία της συγκομιδής έχουν προστεθεί πιο σύγχρονα μηχανήματα που διευκολύνουν τα αγροτικά χέρια, όπως το βενζινοκίνητο εργαλείο που αυτόματα τινάζει τα κλαδιά και το μηχάνημα που ξεδιαλέγει τον ωφέλιμο καρπό από τα φύλλα (Σουρωτήρι).

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Οι βασικοί ανταγωνιστές μας, Ιταλία και Ισπανία

Οι βασικοί αγοραστές του ελαιολάδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι οι ΗΠΑ (αγοράζουν το 35%), η Βραζιλία (11%), η Κίνα (6%) και η Ιαπωνία (9%). Οι βασικοί ανταγωνιστές της Ελλάδας είναι η Ιταλία και η Ισπανία. Οι διαφορές της δικής του παραγωγής με τη παραγωγή της χώρας μας είναι πολλές. Η Ιταλία βασίζεται στην καλλιέργεια πολλών και διαφορετικών ποικιλιών, πουλώντας το ελαιόλαδο ως είδος πολυτελείας και μάλιστα σε υψηλές τιμές. Η πρακτική της αυτή φαίνεται να είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη, το θέμα βέβαια είναι πως αγοράζει λάδι και από την Ελλάδα, σε χαμηλή τιμή και το πουλά σε αρκετά υψηλότερη ή βελτιώνει το δικό της λάδι χρησιμοποιώντας το έξτρα παρθένο ελληνικό.

Το «δυστύχημα» είναι πως οι Ιταλοί αγοράζουν χύμα το λάδι μας και το τυποποιούν εκείνοι παρουσιάζοντάς το ως ιταλικό προϊόν. Μόνο το 2016 εισήγαγαν 146,6 χιλιάδες τόνους αξίας 435,3 εκατομμυρίων ευρώ από την Ελλάδα.

79678056_459221134972872_8363911259443167232_n

Η περίπτωση της Ισπανίας

Πολλοί ειδικοί επισημαίνουν πως η παραγωγή ελαιολάδου είναι εφικτή μόνο σε 54 χώρες του κόσμου και αυτό έχει να κάνει με τις ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες που απαιτούνται. Η Ισπανία όχι μόνο είναι μια από αυτές αλλά και κατά καιρούς η πρώτη παραγωγός παγκοσμίως. Οι ισπανικές ελιές έχουν το εξής χαρακτηριστικό: είναι χαμηλές σε ύψος, κάτι που κάνει πολύ πιο εύκολη τη συγκομιδή τους με μηχανήματα. Η παραγωγή συνδυάζεται με την επιστημονική έρευνα της οποίας τα αποτελέσματα συνεχώς αξιοποιούνται στον αγροτικό τομέα. Η δεντροφύτευση είναι γραμμική για να ευνοείται το μέγεθος της παραγωγής.

78351425_584321575649071_1498722408373157888_n.jpg

Η ποικιλία της Ισπανίας έχει αρχίσει να μεταφέρεται και στην Ελλάδα για να αυξηθεί ακόμα περισσότερο η μαζική παραγωγή. Πολλοί βέβαια επισημαίνουν πως ο ισπανικός τρόπος παραγωγής με τις πολύ πυκνές και γραμμικές δεντροκαλλιέργειες δεν είναι ό, τι καλύτερο. Σε πολλές περιπτώσεις αυτή η πυκνότητα προκαλεί μη βιωσιμότητα του φυτού. Η άποψη πως είναι καλύτερο για εμάς να αξιοποιήσουμε το ποιοτικό ελαιόλαδο των ελαιώνων που μπορεί να μετρούν ακόμα και αιώνες ζωής φαίνεται πως έχει βάση αν και γίνονται προσπάθειες και σε πανεπιστημιακό επίπεδο να συνδυαστούν οι καλλιέργειες χωρίς να χαθεί η ποιότητα.

80630031_1434810326688196_1207314499451748352_n.jpg

Το ελαιοτριβείο και η μεγάλη επιβράβευση του παραγωγού!

Στο μικρό μας ρεπορτάζ για το μάζεμα των ελιών και την παραγωγή λαδιού, δε θα μπορούσαμε να μην επισκεφτούμε και το ελαιοτριβείο. Είναι το τελικό στάδιο, η επιβράβευση και η χαρά για κάθε παραγωγό, μετά από πολλές ημέρες ακόμα και εβδομάδες κοπιαστικής και σκληρής δουλειάς. Τα τσουβάλια με τον καρπό μεταφέρονται στο ελαιοτριβείο που ουσιαστικά αποτελεί ένα «διυλιστήριο». Αρχικά γίνεται ο διαχωρισμός του καρπού από τα εναπομείναντα φύλλα.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

 

 

 

Έπειτα ο «υγρός χρυσός» μπαίνει σε μια μονάδα επεξεργασίας όπου αξιολογείται και η ποιότητά του: οι δείκτες προσδιορίζουν το αν είναι παρθένο ή έξτρα παρθένο, σπανίως και ακατάλληλο.

Το ωφέλιμο λάδι ξεκαθαρίζεται από τα φυσικά κατάλοιπα όπως μπορείτε να δείτε και στο βίντεο από ένα ελαιοτριβείο της περιοχής του Μελιγαλά Μεσσηνίας που επισκεφτήκαμε.

Τα στοιχεία δείχνουν πως η Ελλάδα είναι πρώτη στην παραγωγή της μαύρης ελιάς ενώ η μεγαλύτερη ιδιαιτερότητα της είναι το υψηλό ποσοστό εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου που παράγει και το οποίο προσεγγίζει το 82%.

Η παραγωγή ελαιολάδου είναι μια μεγάλη προοπτική για τον αγροτικό τομέα αλλά και για τους ανθρώπους της υπαίθρου, παλαιούς και νέους αγρότες. Μέσα από την παρακολούθηση της διαδικασίας αυτό που καταλάβαμε είναι πως πρόκειται για μια πολύ σκληρή εργασία: την επόμενη φορά που θα ακούσετε κάποιον να λέει με ευκολία και επιπολαιότητα πως πρέπει να ξαναγυρίσουμε στον πρωτογενή τομέα θα πρέπει να σκεφτείτε πως καλά κάνει και το λέει αλλά είναι το να παράγεις ένα προϊόν είναι τόσο δύσκολο όσο και αξιόλογο συνάμα και απαιτεί μεγάλη θέληση.

 

79737476_441757306497874_7583985120210583552_n.jpg

80069452_1048482402159265_5260985984392101888_n.jpg

 

 

 

 

 

 

 

donate: Κάνε μια δωρεά στο blog paypal.me/kogior

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: